Albert Camus (1913 – 1960)

(Geschreven in 2013) (Met Update 2019)

Vandaag 7 november 2013 is de 100e geboortedag van de schrijver/filosoof/journalist Albert Camus (1913 – 1960). Albert Camus is een bijzondere filosoof en schrijver, hij ging verder op het pad van Nietzsche en Schopenhauer: nadenken over en leven in een wereld zonder god. Geen geringe opgave. In het Engelse filosofiemagazine Philosophy Now van deze maand (Issue 98) staan enkele mooie actuele artikelen over Camus.

“Existence itself has no meaning; but we can choose to give meaning to our own existence. That is the power of humanity, and perhaps the key message of Existentialism. Accept the futility and the absurdity of existence, and push on. As long as we are alive, we are holding death at bay”. 

Albert Camus heeft in zijn filosofie de Griekse mythe van Sisyphus opgenomen. Sisyphus is de persoon die door de goden ertoe is veroordeeld om een steen een berg op te duwen, telkens als de steen boven is rolt hij weer naar beneden en begint het omhoog duwen opnieuw. In tegenstelling tot anderen, die dit als een zware taak zien, heeft Camus Sisyphus als een gelukkig mens gezien. Daarin zit de taak van de mens. In Philosophy Now staat:

“Sisyphus’s rock, in one sense, represents the countless futile tasks that mark our lives. But in another sense, the rock represents life itself. Our lives are the rocks we push. To cease to push them is to cease to live. It is, Camus points out, our ability to think that gives meaning to this story. Every second of every day in which we live, we can say with certainty “I’m not dead yet”. Death may have the last laugh, yet while we’re alive, we may feel his sting, we do not feel his scythe (zeis), and we can choose to smile back at him in contempt (minachting)“. 

Ondanks alle tegenslag en ellende die een mens kan treffen is door blijven gaan het devies. Dit doet ook ook aan de stoïcijnse levenswijze denken.

Het verhaal van de man en een steen heeft Camus ook in een literair verhaal verwerkt. Dat is het verhaal De Steen (La pierre qui pousse) uit de bundel Koninkrijk en ballingschap (hoewel de steen op een andere wijze een rol speelt). Mooiere verhalen zijn niet te vinden, de directe en eenvoudige stijl, prachtige landschapsbeschrijvingen, de diepgaande thematiek en symboliek. Onderstaande foto maakte ik ik 2003 naar aanleiding van het lezen van dit verhaal. Titel: De Steen van Camus.

Ook de politieke opvattingen van Camus zijn treffend. Hij was zijn tijd ver vooruit toen hij al begin jaren 1950 het communisme in de Sovjet-Unie afkeurde, dit in tegenstelling tot Jean-Paul Sartre en de meeste linkse intellecturelen in zijn tijd. Camus zei: “Het is beter zich te vergissen door niemand te vermoorden dan gelijk te hebben en voor massagraven te staan”.

Zijn persoonlijke leven is boeiend in alle opzichten. Van Frans/Algerijnse afkomst, zonder vader opgegroeid (in Algerije), zijn vader stierf in de Eerste Wereldoorlog toen Albert 1 jaar jong was. Hij groeit op in armoede tussen mensen die niet konden lezen en schrijven. Houdt van voetbal, maar heeft last van een longaandoening. Krijgt de Nobelprijs voor Literatuur in 1957. Hij sterft in 1960 (4 januari, 46 jaar oud) bij een fataal auto ongeluk (hij zat niet zelf achter het stuur) terwijl hij een treinkaartje bij zich had dat hij eigenlijk had willen gebruiken, tevens had hij het manuscript van een van zijn boeken bij zich (De Eerste Man, het boek was nog niet af maar werd toch postuum uitgegeven).

Boeken van Albert Camus zijn tweedehands te koop. Enkele boeken (in vertaling naar het Nederlands): De Mythe van Sisyphus. Koninkrijk in ballingschap. De zomer. De val. Keer en Tegenkeer. De Pest. De vreemdeling. De mens in opstand.

Het boek De Vreemdeling is dit jaar opnieuw vertaald, uitgeverij De Bezige Bij.

Een zeer leesbare uitleg van romans en verhalen en een levensbeschrijving van Camus is (al) in 1962 geschreven door F.O. van Gennep (Uitgeverij Polak & van Gennep). Dit boek staat vol met treffende analyses van zijn korte verhalen, romans, toneelstukken en van zijn filosofisch denken.

Albert Camus is een inspiratiebron voor twee van mijn fotografische projecten. Een foto-expositie online: https://ronaldpumaconditionhumaine.wordpress.com/ met zwart/wit foto’s uit de periode 1986-2000 en het huidige project/boek StreetLife:  http://ronaldpuma.wordpress.com/category/streetlife/ 

De citaten uit Philosophy Now zijn van Tim Madigan (http://philosophynow.org/)

Een korte uitleg van Albert Camus door het Humanistisch Verbond:

http://www.humanistischecanon.nl/existentialisme/camus__mythe_van_sisyphus

Het VPRO radio en tv programma Boeken over Camus: http://www.vpro.nl/boeken/zoek.html?q=camus

Camus

Update 11.10.2016

Onlangs kocht ik een boek in een antiquariaat (4 euro) over Camus dat is geschreven door Morvan Lebesque en dat hij schreef in 1963, dus 3 jaar na de dood van Camus. Er staan treffende observaties in en mooie aanhalingen van Albert Camus. “Damocles danst het beste onder het zwaard” (dit is oorspronkelijk van Nietzsche). “Gelukkig zijn is niet iets om je voor te schamen en wie bang is om te genieten noem ik een ezel”. “Er is geen lot zo erg of men kan zich er aan onttrekken door het te verachten”.

albert-camus-c-ronald-puma

“Er is geen lot zo erg of men kan zich er aan onttrekken door het te verachten”.

albert-camus-750

Het door zijn dochter Catherine gemaakte boek in de etalage van een boekhandel. Titel: Eenzaamheid en solidariteit.

PIC_0010.B.800. (C) Ronald Puma

Antiquarisch gekocht voor 5 euro.

Albert Camus

De tijdens zijn reis opgedane ervaringen in Brazilië in 1949 zijn verwerkt in het verhaal De Steen (La pierre qui pousse, 1957) uit de verhalenbundel Koninkrijk en ballingschap.

Klik op foto om de tekst te lezen.

Update 12.08.2017

Toch komt de gedachte soms op dat Camus de genade van een vroege dood heeft gehad. Dat klinkt hard en weinig mensen begrijpen dit. Daar bedoel ik mee dat hij zijn eigen filosofie nooit tot op hoge leeftijd heeft moeten doorleven. Een leven lang een steen tegen een berg opduwen…..

‘Ellende komt vanzelf, maar voor geluk moet je vechten….’

Lees ook het nieuwe artikel over Nietzsche in deze tijd: Nietzsche

Update 18.04.2018

Antiquarisch gekocht voor 6 euro, de postuum (in 1971) uitgegeven roman De gelukkige dood (een omineuze titel). Wordt vergeleken met de Vreemdeling, maar dat schijnt onterecht te zijn (ik moet het nog lezen). Het boek is 2004 opnieuw vertaald en uitgegeven.

Albert Camus PIC_0002.B.750. (C) Ronald Puma

Update 17.01.2019

De Gelukkige Dood is een nagelaten manuscript dat 11 jaar na de dood van Camus is uitgegeven als boek. Onduidelijk is waarom Camus het nooit zelf heeft uitgegeven. Deskundigen vermoeden dat dat komt doordat het boek weliswaar heel mooi geschreven is, maar de verhaallijn soms hapert. Zelf denk ik dat het best mogelijk is dat een schrijver zich bedenkt of tot een ander inzicht komt en met een ander verhaal aan de slag gaat. Dat is het beroemde De Vreemdeling geworden. Als je van Camus houdt lees je het graag, er staan zinnen en overdenkingen in als kleine schilderijtjes, onder andere over zijn relatie met een vrouw die hij heel sensueel beschrijft.

“Find meaning. Distinguish melancholy from sadness. Go out for a walk. It doesn’t have to be a romantic walk in the park, spring at its most spectacular moment, flowers and smells and outstanding poetical imagery smoothly transferring you into another world. It doesn’t have to be a walk during which you’ll have multiple life epiphanies and discover meanings no other brain ever managed to encounter. Do not be afraid of spending quality time by yourself. Find meaning or don’t find meaning but “steal” some time and give it freely and exclusively to your own self. Opt for privacy and solitude. That doesn’t make you antisocial or cause you to reject the rest of the world. But you need to breathe. And you need to be.” (Albert Camus, from Notebooks, 1951-1959)

Tekst en foto’s : (C) Ronald Puma

Over Ronald Puma

Fotograaf in Nederland / Photographer in the Netherlands.
Dit bericht werd geplaatst in cultuur, filosofie, politiek, religie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s